Trong thế giới cà phê Việt Nam, cái tên Trung Nguyên cà phê đã trở thành biểu tượng của khát vọng, sự sáng tạo, và tinh thần vươn ra toàn cầu. Đằng sau thành công rực rỡ của thương hiệu này là doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ, người được mệnh danh là “Vua Cà phê Việt Nam” bởi National Geographic Traveller và Forbes Asia.
Từ một chàng trai nghèo ở vùng đất đỏ bazan Tây Nguyên, ông Vũ đã xây dựng Trung Nguyên cà phê thành đế chế cà phê hàng đầu Việt Nam, đưa hương vị cà phê Việt đến hơn 60 quốc gia. Hãy cùng khám phá hành trình đầy cảm hứng của Đặng Lê Nguyên Vũ và Trung Nguyên cà phê, từ những ngày khởi nghiệp khó khăn đến giấc mơ chinh phục thị trường toàn cầu.
Hành trình khởi nghiệp từ con số 0
Tuổi thơ nghèo khó và ý chí làm giàu
Đặng Lê Nguyên Vũ sinh ngày 10/02/1971 tại huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, trong một gia đình nông dân nghèo. Năm 1979, gia đình ông chuyển đến huyện M’Drắk, Đắk Lắk, nơi ông gắn bó với những nương ngô, đàn lợn, và con đường mòn 15km từ nhà đến trường. Năm 1981, gia đình ông rơi vào khó khăn khi bố mắc bệnh nặng, không đủ 2 triệu đồng để chữa trị. Chính biến cố này đã nhen nhóm ý chí làm giàu trong tâm trí cậu bé Vũ. Ông từng chia sẻ: “Tôi không bao giờ quên ngày tăm tối đó, khi gia đình chạy vạy khắp nơi mà không đủ tiền cứu bố”.
Năm 1992, ông thi đỗ Đại học Y Tây Nguyên, nhưng giữa chừng năm thứ ba, ông quyết định bỏ học để theo đuổi ước mơ kinh doanh cà phê. Quyết định này khiến mẹ ông khóc cạn nước mắt, bạn bè cho rằng ông “không bình thường”. Tuy nhiên, với Vũ, đó là khoảnh khắc nhận ra ông không muốn “ngủ trong giường chiếu hẹp, mơ những giấc mơ con”. Với vỏn vẹn 100.000 đồng, ông bắt đầu hành trình khởi nghiệp tại TP.HCM.
Thành lập Trung Nguyên: Từ căn nhà ọp ẹp đến thương hiệu quốc gia
Năm 1996, Đặng Lê Nguyên Vũ cùng vợ, bà Lê Hoàng Diệp Thảo, và ba người bạn thành lập Trung Nguyên cà phê tại Buôn Ma Thuột, thủ phủ cà phê Việt Nam. Với chiếc xe đạp cũ, ông đạp khắp các đại lý để xin ứng trước cà phê nguyên liệu, trả tiền sau. Căn nhà nhỏ với chiếc máy rang xay công suất thấp là khởi đầu khiêm tốn của Trung Nguyên cà phê. Tên “Trung Nguyên” nghe “ngông” vào thời điểm đó, bởi “hãng” thường ám chỉ những cơ sở lớn, trong khi ông chỉ có một quán nhỏ và khát vọng lớn.
Năm 1998, Trung Nguyên cà phê mở quán đầu tiên tại TP.HCM, tiên phong mô hình nhượng quyền thương hiệu tại Việt Nam. Chỉ hai năm sau, thương hiệu này đã phủ sóng khắp Sài Gòn, từ những con hẻm nhỏ đến các quán cà phê đông đúc. Đặng Lê Nguyên Vũ không chỉ bán cà phê, mà còn tạo nên một phong cách thưởng thức cà phê, giúp khách hàng trở thành những người “sành điệu” với từng hương vị riêng biệt.
Chinh phục thị trường trong nước: G7 và chiến thắng trước các “ông lớn”
Cuộc chiến với Nestlé và Vinacafe
Năm 2003 đánh dấu bước ngoặt khi Trung Nguyên cà phê ra mắt sản phẩm cà phê hòa tan G7. Vào thời điểm thị trường cà phê hòa tan Việt Nam bị thống trị bởi Nestlé (Nescafé) và Vinacafe, Đặng Lê Nguyên Vũ đã làm điều không tưởng: tổ chức một cuộc thi thử mùi (blind test) giữa G7 và Nescafé. Kết quả, 89% người tham gia chọn G7, giúp sản phẩm này nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường và trở thành một trong ba thương hiệu cà phê hòa tan hàng đầu Việt Nam. Theo khảo sát của AC Nielsen năm 2012, G7 giữ 38% thị phần cà phê hòa tan trong giai đoạn 2003-2012, vượt qua các đối thủ quốc tế.
Năm 2005, Trung Nguyên cà phê trở thành nhà sản xuất cà phê lớn nhất Việt Nam, vượt qua các thương hiệu ngoại như Nestlé và Starbucks. Đặng Lê Nguyên Vũ không chỉ dừng ở việc bán cà phê, mà còn xây dựng các nhà máy chế biến hiện đại, như nhà máy tại Bình Dương (lớn nhất Việt Nam) và Bắc Giang (lớn nhất châu Á vào năm 2005). Danh mục sản phẩm của Trung Nguyên cũng mở rộng với cà phê chồn, cà phê rang xay, cà phê hạt nguyên chất, và cà phê tươi, đáp ứng mọi nhu cầu của người yêu cà phê.
Triết lý “Cà phê đạo” và không gian văn hóa
Đặng Lê Nguyên Vũ không chỉ kinh doanh cà phê mà còn nâng tầm cà phê thành một triết lý sống – “Cà phê đạo”. Ông muốn biến Buôn Ma Thuột thành thủ phủ cà phê toàn cầu và đưa Việt Nam trở thành “thánh địa cà phê” thế giới. Năm 2008, ông thành lập Làng Cà phê Trung Nguyên rộng 20.000 m² tại Buôn Ma Thuột, cùng Bảo tàng Cà phê để tôn vinh văn hóa cà phê Việt Nam.
Năm 2018, sau 5 năm thiền định, ông tái xuất với thương hiệu Trung Nguyên Legend, ra mắt mô hình “Thế giới cà phê Trung Nguyên Legend”. Đây không chỉ là nơi thưởng thức cà phê, mà còn là không gian trải nghiệm văn hóa cà phê thiền, giúp thanh lọc thân – tâm – trí. Với các món cà phê được pha chế theo tinh thần “hòa – kính – thanh – tịnh”, Trung Nguyên Legend mang đến trải nghiệm độc đáo, kết hợp âm nhạc chữa lành và không gian đậm chất Việt Nam.
Chinh phục thị trường quốc tế: Giấc mơ tỷ USD
Tham vọng đưa cà phê Việt ra thế giới
Đặng Lê Nguyên Vũ luôn đặt mục tiêu đưa Trung Nguyên cà phê trở thành thương hiệu toàn cầu. Năm 2008, ông mở văn phòng tại Singapore để làm bàn đạp chinh phục thị trường ASEAN và thế giới. Tính đến nay, Trung Nguyên cà phê đã có mặt tại hơn 60 quốc gia, từ Mỹ, Nhật Bản, đến Trung Quốc. Đặc biệt, năm 2013, ông mua lại một số nhà máy rang xay tại Mỹ, mở cửa hàng tại các thành phố lớn như Seattle, New York, và Boston, thách thức trực tiếp Starbucks ngay trên sân nhà của họ.
Năm 2017, Trung Nguyên cà phê mở văn phòng tại Thượng Hải, Trung Quốc – thành phố có hơn 7.000 quán cà phê, vượt xa London và Tokyo. Năm 2022, không gian “Thế giới cà phê Trung Nguyên Legend” khai trương tại đường Tây Nam Kinh, Thượng Hải, được ví như đại lộ Champs-Élysées của phương Đông. Với nội thất mang đậm văn hóa Việt như đá núi lửa, đất đỏ bazan, và các món ăn truyền thống như phở, bún bò Huế, không gian này nhanh chóng lọt vào danh sách những quán cà phê đáng thử nhất tại Thượng Hải. Theo Chnbrand, G7 của Trung Nguyên Legend là thương hiệu cà phê hòa tan được ưa chuộng thứ hai tại Trung Quốc, với 800 triệu ly được bán ra từ năm 2022.
Tham vọng 1.000 quán tại Trung Quốc
Ông Vũ từng chia sẻ: “Nếu mỗi người Trung Quốc chi 1 USD cho Trung Nguyên cà phê, chúng ta sẽ thu về 1 tỷ USD”. Với mục tiêu mở 1.000 quán cà phê tại Trung Quốc, Trung Nguyên Legend đã khai trương 21 cửa hàng tính đến cuối năm 2024, trong đó 10 quán theo mô hình nhượng quyền, tập trung tại Thượng Hải, Bắc Kinh, Nam Kinh, và Tô Châu. Tuy mới hoàn thành 2% kế hoạch, tốc độ tăng trưởng 10,42% của thị trường cà phê Trung Quốc (theo Asia Nikkei) cho thấy tiềm năng lớn cho Trung Nguyên cà phê.
Xuất khẩu qua thương mại điện tử
Trung Nguyên cà phê cũng tận dụng các nền tảng thương mại điện tử như Amazon, Taobao, và Tmall để đưa G7 đến tay người tiêu dùng toàn cầu. Gian hàng thương hiệu Trung Nguyên Legend trên Amazon đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược xuất khẩu, giúp cà phê Việt tiếp cận thị trường Mỹ và châu Âu dễ dàng hơn.
Triết lý lãnh đạo và “Cà phê đạo”
Phong cách quản trị độc đáo
Đặng Lê Nguyên Vũ nổi tiếng với phong cách quản trị tối giản nhưng hiệu quả. Ông từng chia sẻ chỉ dành 5 phút mỗi ngày để điều hành Trung Nguyên, nhưng vẫn đưa thương hiệu này vươn tầm thế giới. Từ trang trại ở M’Drắk, ông xây dựng hệ thống quán cà phê tại Trung Quốc, Mỹ, và định hình triết lý “Cà phê đạo” độc đáo. Ông nhấn mạnh việc đào tạo nhân sự dựa trên tinh thần sáng tạo và khát vọng, đồng thời áp dụng chiến lược “tranh đua với người đi đầu” để cạnh tranh với các gã khổng lồ như Starbucks và Nestlé.
Tầm nhìn đưa Việt Nam thành thánh địa cà phê
Ông Vũ không chỉ muốn bán cà phê mà còn mong muốn nâng tầm giá trị cà phê Việt Nam. Ông đặt câu hỏi: “Tại sao Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới, nhưng giá trị thu về chỉ 2,7 tỷ USD, trong khi Nestlé không trồng hạt cà phê nào lại thu về 18 tỷ USD?”. Với ông, Trung Nguyên cà phê không chỉ là doanh nghiệp, mà còn là sứ mệnh đưa Việt Nam trở thành trung tâm cà phê toàn cầu.
Lời khuyên cho người yêu cà phê
Thưởng thức Trung Nguyên cà phê tại nhà
Khám phá không gian Thế giới cà phê
