Trong thế giới cà phê, “cà phê đặc sản” không chỉ là một thuật ngữ thời thượng mà còn là biểu tượng của chất lượng, hương vị và sự tận tâm trong từng hạt cà phê. Nhưng để đạt được danh hiệu này, cà phê phải trải qua một hành trình đầy công phu từ nông trại đến tách cà phê cuối cùng. Hãy cùng Thời Đại Coffee khám phá quy trình tạo ra cà phê đặc sản và những yếu tố quyết định đến chất lượng vượt trội của nó.
Cà phê đặc sản là gì?
Cà phê đặc sản (Specialty Coffee) là loại cà phê đạt điểm số từ 80 trở lên trên thang điểm 100 theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA). Điểm số này được đánh giá dựa trên các yếu tố như hương thơm, vị, hậu vị, độ chua, độ ngọt, độ cân bằng và cảm giác miệng. Để đạt được điểm số này, cà phê phải được chăm sóc tỉ mỉ từ khâu trồng trọt, thu hoạch, chế biến đến rang xay và pha chế.
Hành trình tạo ra cà phê đặc sản
1. Chọn lựa vùng trồng và giống cà phê
Cà phê đặc sản thường được trồng ở những vùng có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đặc biệt, như vùng cao nguyên với độ cao từ 1.000 mét trở lên. Các giống cà phê như Arabica Typica, Bourbon, Geisha thường được ưu tiên vì khả năng phát triển hương vị phong phú.
2. Canh tác bền vững và chăm sóc cây trồng
Người nông dân áp dụng các phương pháp canh tác bền vững, hạn chế sử dụng hóa chất và chú trọng đến việc bảo vệ môi trường. Việc chăm sóc cây cà phê bao gồm tưới nước hợp lý, cắt tỉa cành, kiểm soát sâu bệnh và bón phân hữu cơ.
3. Thu hoạch thủ công và chọn lọc
Cà phê đặc sản được thu hoạch bằng tay, chỉ chọn những quả chín đỏ mọng để đảm bảo hương vị tối ưu. Việc thu hoạch thủ công giúp loại bỏ những quả chưa chín hoặc bị hư hỏng, đảm bảo chất lượng đồng đều.
4. Chế biến hạt cà phê
Sau khi thu hoạch, cà phê được chế biến bằng các phương pháp như:
-
Phương pháp ướt (Washed): Loại bỏ vỏ và thịt quả cà phê, sau đó lên men và rửa sạch để loại bỏ lớp nhầy trước khi phơi khô.
-
Phương pháp khô (Natural): Phơi khô toàn bộ quả cà phê trước khi tách hạt, giúp hạt hấp thụ hương vị từ thịt quả.
-
Phương pháp mật ong (Honey): Loại bỏ vỏ quả nhưng giữ lại một phần lớp nhầy, sau đó phơi khô, tạo ra hương vị ngọt ngào và phức tạp.
Mỗi phương pháp chế biến ảnh hưởng đến hương vị cuối cùng của cà phê, và được lựa chọn dựa trên đặc điểm của giống cà phê và điều kiện môi trường.
5. Phơi và sấy khô
Hạt cà phê sau khi chế biến được phơi hoặc sấy khô đến độ ẩm khoảng 10-12%. Quá trình này cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh nấm mốc và đảm bảo hương vị tốt nhất.
6. Phân loại và kiểm tra chất lượng
Hạt cà phê được phân loại dựa trên kích thước, trọng lượng và loại bỏ các hạt bị lỗi. Sau đó, mẫu cà phê được đánh giá cảm quan (cupping) bởi các chuyên gia để xác định chất lượng và điểm số.
7. Rang cà phê
Rang cà phê là nghệ thuật và khoa học, nơi hạt cà phê được biến đổi để phát triển hương vị đặc trưng. Quá trình rang cần được điều chỉnh phù hợp với từng loại hạt để làm nổi bật hương vị tốt nhất.
8. Xay và pha chế
Hạt cà phê sau khi rang được xay với độ mịn phù hợp với phương pháp pha chế như pour-over, espresso, French press,…Việc pha chế đúng cách giúp khai thác tối đa hương vị của cà phê đặc sản.
Tại sao cà phê đặc sản lại đặc biệt?
-
Chất lượng vượt trội: Được chăm sóc tỉ mỉ từ khâu trồng trọt đến pha chế, cà phê đặc sản mang đến hương vị phong phú và độc đáo.
-
Truy xuất nguồn gốc: Mỗi lô cà phê đặc sản đều có thể truy xuất nguồn gốc rõ ràng, từ nông trại, giống cây đến phương pháp chế biến.
-
Giá trị bền vững: Hỗ trợ người nông dân thông qua giá cả công bằng và thúc đẩy các phương pháp canh tác bền vững.
Kết luận
Cà phê đặc sản không chỉ là một loại đồ uống, mà còn là kết quả của sự đam mê, kỹ thuật và cam kết chất lượng từ người trồng đến người tiêu dùng. Việc hiểu và trân trọng quy trình tạo ra cà phê đặc sản giúp chúng ta thưởng thức từng tách cà phê một cách sâu sắc và ý nghĩa hơn.
>> Khám Phá Các Giống Cây Cà Phê Specialty Và Đặc Điểm Của Từng Giống